اشاره: بخش معدن و صنایع معدنی در طول سالهای برنامه چهارم همواره روندی رو بهرشد را طی کرده و همچنان به رشد صعودی خود ادامه میدهد. نقش و اهمیت بخش معدن در اقتصاد در سالهای اخیر بر همه مسئولان کشور روشن شده و اهتمام دستاندرکاران این بخش بر گسترش معادن است. عملکرد بخش معدن و صنایع معدنی سالجاری نشان میدهد که تولیدات سیمان، فولاد خام، محصولات فولادی، شمش آلومینیوم و کاشی و سرامیک با رشد همراه بوده است.
خبرنگار هفتهنامه «معدن و توسعه» در این شماره در گفتوگو با دکتر محمدمسعود سمیعینژاد معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنایع و معادن جزئیات بیشتری را درباره عملکرد بخش معدن و صنایع معدنی، واگذاری معادن به بخش خصوصی، ایمنی معادن و... جویا شده است که متن آن را در ادامه میخوانید:
بخش معدن و صنایع معدنی در برنامه چهارم و سال 87 تا چه حد به اهداف خود
(تولید، صادرات و ارزش افزوده ) نائل شده است؟
بخش معدن و صنایع معدنی در سال 87 توانسته است تا عمده اهداف کمی خود را پوشش دهد که درخصوص ارزش افزوده آمار رسمی توسط بانک مرکزی اعلام نشده است.
اما بهصورت برآوردی و با فرض رشد متوسط سه ساله اخیر برای معادن میتوان گفت که هدفگذاری ارزش افزوده به قیمت ثابت76 در برنامه چهارم بیش از 110 درصد و سهم معادن در تولید ناخالص داخلی بیش از 115 درصد تحقق پیدا کردهاند.
درخصوص تولید محصولات درصد تحقق اهداف درخصوص تمام مواد معدنی به جز آلومینا، بالاتر از 85 درصد است. درخصوص تولید سنگ تزئینی کار شده و کنسانتره دانهبندی سنگآهن میزان تحقق اهداف به ترتیب معادل با 125 و 119 درصد است.
در زمینه عملکرد 7 ماهه اول سال 1388 کشور در تولید محصولات عمده بخش از جمله شمش فولاد، سیمان و آلومینیوم به ترتیب دارای رشد مناسب 4/10، 2/11 و 5/21 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل بودهایم درخصوص سایر محصولات نیز با وجود رکود نسبی صنعت ساختمان به عنوان اصلیترین مصرفکننده محصولات بخش توانستهایم به رشد مثبت دست پیدا کنیم.
به عنوان نمونه، تولید تعدادی از محصولات عمده بخش معدن و صنایع معدنی در هفت ماهه سال 1388 شامل: سیمان معادل 9/30 میلیون تن با رشدی معادل 2/11 درصد، فولاد خام برابر با 5/6 میلیون تن با رشدی معادل 4/10 درصد، محصولات فولادی به میزان 8 میلیون تن معادل 1/3 درصد، شمش آلومینیوم به وزن 164 هزار تن با داشتن رشدی برابر با 5/21 درصد و کاشی و سرامیک به میزان 108 میلیون مترمربع با 5/4 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوده است.
درخصوص صادرات اگرچه هدفگذاری مصوب تفکیکی برای معادن در قانون برنامه چهارم دیده نشده است. اما بر مبنای عملکرد 6 ماهه اول امسال رشد وزنی صادرات بخش معدن و صنایع معدنی به میزان 3/32 درصد را داریم اما از بعد ارزش کل صادرات به دلیل کاهش قیمت جهانی محصولات دارای رشد منفی 7/5 درصد بودهایم.
همچنین وضعیت صادرات کالاهای بخش معدن و صنایع معدنی در نیمه نخست سال جاری نشان میدهد که در این مدت 13 میلیون و 899 هزار تن کالاهای بخش معدن صنایع معدنی به ارزش 3 میلیارد و 651 میلیون و 900 هزار دلار به خارج صادر شد.
مهمترین برنامههای بخش معدن و صنایع معدنی در سال 88 چیست؟
مهمترین برنامهها را میتوان در ارتقای ایمنی معادن، حمایت ویژه از اکتشاف، کمک به تامین زیرساختهای معادن، ارتقای تولید و ارزش افزوده و حمایت بیشتر از بخش خصوصی دانست.
در این راستا با تشکیل تیمهای بازرسی از معادن به ویژه معادن زغالسنگ تلاش شده تا کمبودها و مشکلات مشخص شده و برای رفع آنها اقدامات مقتضی در حال انجام است.
در زمینه تولید مواد معدنی نیز هدفگذاریهای مشخص تعیین شده است که بهعنوان مثال میتوان از هدفگذاری تولید 55 میلیون تن سیمان در سال 88 و حدود 13 میلیون تن برای شمش فولاد نام برد.
همچنین با تخصیص بودجههای کمکی به تعدادی از طرحهای اولویتدار اکتشافی سازمان توسعه و نوسازی و نیز سازمان زمینشناسی تلاش شده تا حمایت ویژهای از حوزه اکتشاف به عمل آید که پس از تصویب نهایی
در زمینههایی مانند کمک به توسعه فعالیتهای اکتشافی استانها هزینه خواهد شد.
همچنین برای کمک به تامین زیرساخت بودجه مستقلی تخصیص یافته که پس از تصویب نهایی و با نظارت وزارت صنایع و معادن در جهت تکمیل زیرساختها در تعدادی از مناطق مشخص استانهای کردستان، زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، لرستان و کرمان در قالب طرح زیرساختها هزینه خواهد شد.
طرح کمکهای فنی و اعتباری به بخش معدن نیز در راستای کمک به ارتقای تولید و ارزش افزوده معادن درصورت تصویب نهایی با اعتبارات بیشتر به فعالیت خود ادامه خواهد داد.
براساس اصل 44 آیا معادن بزرگ به بخش خصوصی واگذار میشوند؟
روند واگذاریهای بخش صنعت و معدن با توجه به قانون اصل 44 و دستورالعملهای مربوطه طبیعتا در نیمه دوم سال جاری تسریع خواهد شد و معادن بزرگ در صورت داشتن شرایط قانونی، با رعایت الزامات حاکمیتی خاص معادن از قبیل حفظ ایمنی و توجه به ارزش به جای ذخایر معدنی واگذار خواهند شد.
اولویت برای واگذاری معادن به بخش خصوصی چیست؟
مهمترین اولویت دراین خصوص، داشتن صلاحیت توام فنی و مالی متقاضیان بهرهبرداری از معادن است تا در ضمن رعایت ملاحظات فنی و اقتصادی بهرهبرداری بهینه از ذخیره معدنی امکان جذب و توسعه سرمایهگذاری نیز فراهم شود. همچنین اولویتهایی برای واحدهای فرآوری و شرکتهای سهامی عام در نظر گرفته شده است.
تاکنون چه تعداد از دارندگان پروانههای بهرهبرداری معادن که اقدام به فعالیت نکردهاند سلب صلاحیت شدهاند؟ و آیا این روند تداوم خواهد داشت؟
سلب صلاحیت معادن در صورت عدم رعایت قوانین و دستورالعملهای مربوطه صورت میگیرد که از سال 1387 تاکنون حدود 410 مورد سلب صلاحیت به دلایل مختلف صورت گرفته است.
برای ارتقای ایمنی در معادن زغالسنگ چه تسهیلاتی برای امسال در نظر گرفته شده است و تاکنون چه تعدادی از معادن از این تسهیلات برخوردار شدهاند؟
در راستای ارتقای ایمنی معادن با تشکیل تیمهای بازرسی از معادن به ویژه معادن زغال سنگ تلاش شده تا کمبودها و نواقص موجود مشخص شده و با ارائه مهلت مشخص برای رفع آنها اقدامات مقتضی در حال انجام است. همچنین با ابلاغ بخشنامه به کل استانها نیاز بهره برداران معادن به تجهیزات ایمنی در حال بررسی است.
این طرح در مراحل اولیه قرار دارد و تاکنون 66 مورد درخواست به این معاونت واصل شده است که در دست اقدام است.
طرح سرباز معدن در چه مرحله ای است؟
درخصوص طرح سرباز معدن، با جمعبندی نیازهای موجود، پیشنهادات مربوطه به مراجع ذیصلاح ارائه شده است و پیگیریهای لازم در حال انجام است که پس از حصول نتیجه اعلام خواهد شد.
همچنین در جهت ارتقای ایمنی در معادن و همکاری ایمیدرو و موسسه آموزشی و پژوهشی و سازمان صنایع و معادن استانها در حال اجرای طرح بهکارگیری فارغالتحصیلان رشته استخراج معدن در معادن هستیم که با هزینه ایمیدرو اجرا میشود و اولویت اصلی در این زمینه معادن زغالسنگ و معادن زیرزمینی است.
اصلاح قانون معادن در چه مرحلهای است؟
برای تسریع در فرآیند اصلاح قانون معادن، به تصویب نهایی کارگروه اصلی حمایت از تولید رسیده است و در حال طی مراحل قانونی اعلام لایحه به مجلس شورای اسلامی قرار دارد.
در صورت ادغام وزارتخانههای صنایع و معادن و بازرگانی آیا بخش معدن در حاشیه قرار نمیگیرد؟
کم اهمیت شدن نقش بخش معدن یکی از دغدغههای اصلی فعالان این بخش در صورت ادغام وزارت صنایع و معادن و بازرگانی است اما با اقدامات کارشناسی تلاش میشود تا این ادغام در صورت تصویب و انجام با کمترین مشکلات توام باشد.
ضمنا ادغام کارآمد این دو وزارتخانه میتواند منجر به هماهنگی لازم بین سیاستگزاری و برنامهریزی مباحث تولید و تجارت شود که موجب مزایای زیادی از جمله رفع دغدغههای تولیدکنندگان بخش صنعت و معدن شود.
رسانهها در توسعه بخش معدن در چهار سال گذشته تا چه حد تاثیرگذار بودهاند؟
نقش رسانهها میتواند از دو بعد متفاوت مورد بررسی قرارگیرد. اول اینکه رسانهها میتوانند بهصورت یک آیینه شفاف منعکسکننده مشکلات موجود بخش در زمینه نقاط ضعف و تهدیدات آن باشند و به سیاستگزاران در زمینه بررسی صحیح مشکلات و رفع نقاط ضعف و تهدیدات و نیز استفاده موثر از فرصتها کمک کنند که در چهار سال گذشته در بسیاری از موارد این نقش را شاهد بودهایم.
دومین نقش رسانهها، انعکاس کامل عملکرد سیاستگزاران به جامعه و اخذ بازخوردهای مربوطه است. همچنین امکان ترویج معدنکاری و شناساندن جنبههای مختلف عملکرد معدن در اقتصاد با فعالیت مناسب رسانهها فراهم میشود.
بهعنوان مثال خبرگزاری معدن نیوز بهعنوان یک سایت خبری در معدن به انتشار اخبار بخش معدن و صنایع معدنی و شناسایی نقش این بخش در اقتصاد میپردازد. انتشار هفتهنامههایی تحلیلی و خبری مانند معدن و توسعه میتواند از جنبههای مذکور به ارتقای نقش بخش معدن و رفع معضلات آن کمک کند و اینجانب از زحمات تمام پرسنل این هفتهنامه تشکر میکنم.
|
|
|